Các bé yêu của chúng ta còn quá non nớt, chưa biết suy nghĩ, chưa nhận
thức được
vấn đề và vì nhiều nguyên do
khác nhau nên đôi khi các bé hay nói dối, thậm chí biến nó
thành một thói quen xấu lúc nào không hay.....
Đã có rất nhiều những phụ huynh có con ở độ tuổi từ 3
-15 tuổi băn khoăn về chuyện nói dối của bé nhà mình, vậy nói dối có thực sự là
vấn đề nghiêm trong hay không, ngoài việc dành thời gian quát mắng, dọa nạt các
bậc cha mẹ còn có giải pháp nào nữa?
Theo ý kiến của nhiều chuyên gia, khi trẻ nói dối tùy
thuộc vào từng độ tuổi để tìm ra nguyên nhân từ đó mới có phương pháp để khuyến
khích trẻ thật thà hơn.
+ 3-5 tuổi:
Trẻ em trước tuổi đi học chưa hiểu được sự khác
biệt
giữa việc nói dối và nói thật. Vì vậy, phản ứng bằng cách giận dữ và trách móc sẽ không giúp ích gì. Thay
bằng cách hỏi: "Con đổ sữa ra đây phải không?", thì tập trung vào điều xảy ra: "Hừm, sữa đổ rồi", và gợi ý
cách giải quyết: "Hãy đi lấy giấy và lau đi thôi".
+ 6-10 tuổi:
Ở độ tuổi này các con là thầy chối cãi, trẻ ở lứa tuổi này nói dối bởi chúng muốn làm bạn vừa lòng, trối bỏ trách
nhiệm, và trốn bị phạt. Chúng có thể nói dối để có được cái mình muốn (chẳng hạn
như được xem TV) hoặc để chiến thắng bạn bè. Đừng bao giờ gọi trẻ là kẻ nói dối, nhưng cho chúng hiểu rõ rằng bạn không chấp nhận sự thiếu trung thực.
+ 11-15
tuổi:
Lúc này trẻ em rất muốn sự riêng tư, chúng có thể "quên"
không cho bạn biết về điều gì đó hoặc bỏ qua một số chi tiết nhất định.Lúc này, bạn bè và vị thế trong
lớp
là rất quan trọng, vì thế chúng dễ thêu dệt nên các câu chuyện để gây
ấn
tượng với bạn bè .
Khi tìm ra được nguyên nhân trẻ nói dối, bố mẹ cần phân tích cho chúng hiểu bản chất vấn đề, nội dung cần hướng đến sự chân thật quan trọng như thế nào, nói dối là thói quen xấu ra sao, bị mọi người xa lánh thế nào,… để bé hiểu và có cách suy nghĩ, cách nhìn nhận
đúng hơn.
Dưới đây sẽ có vài giải pháp cho bậc cha mẹ áp dụng, Cách
tốt nhất là tạo ra một môi trường yêu thương để trẻ biết rằng có thể nói chuyện
với bạn về bất cứ điều gì và bất cứ lúc nào.
1. Có hình phạt nhẹ nhàng khi trẻ nói dối
Không chỉ phân tích, chỉ ra cho bé hiểu vấn đề, khi trẻ nói dối, bạn cần có hình phạt nhẹ
nhàng để trẻ ghi nhớ rằng nói dối là đức tính xấu nhé. Bạn có thể bắt bé đứng
khoanh tay 20 phút
và hứa từ nay
trung thực trong mọi chuyện, cũng có thể bắt bé chép phạt câu “con hứa
sẽ trung thực trong
mọi chuyện” 30 lần để trẻ nhớ,… hình phạt nên nhẹ nhàng và có tính
chất
giúp bé khắc sâu vào suy nghĩ về việc sẽ không nói dối nữa nhé
2. Không nhắc lại lỗi nói dối của bé
Khi đã tìm ra được lý do trẻ nói dối, phân tích cho trẻ hiểu, và có hình phạt nhẹ nhàng bạn cần thể hiện lòng tin rằng bé sẽ không mắc lỗi lại nữa và quan tâm, yêu thương bé
như bình thường, nếu không các bé sẽ thấy mặc cảm và sợ hãi đấy. Đặc biệt, bạn cần “vờ” như
quên đi lỗi nói dối của bé và tuyệt đối không nhắc lại, không
chỉ
trích bé nhé vì làm như thế
là phản tác dụng và đôi khi khiến bé mất lòng tin vào bố mẹ, chúng sẽ nghĩ rằng vì chúng
nói dối như thế
mà
bố mẹ không yêu thương chúng nữa.
3. Giải thích tại sao sự chân thật là quan trọng
Con bạn có thể nói nói rằng con biết nói dối là xấu nhưng chưa chắc bé đã thực sự hiểu giá trị đạo đức đối với tính không thật thà. Bạn có thể giúp
bé hiểu bằng cách
kể câu chuyện ngụ ngôn
“Cậu bé chăn cừu và con sói” của La Fontaine,
giải thích với bé sự quan trọng của lòng tin và cho bé biêt rằng nói dối có thể gây nhiều hậu quả nghiêm
trọng. Một cuốn sách hay
cũng về chủ đề này nhưng kết thúc có hậu là “Sam, Bangs, and Moonshine”, của tác giả
Evaline Ness.
4. Cam đoan với bé là bạn vẫn luôn yêu bé cho dù bé có
mắc
lỗi gì đi nữa
Khi chẳng may
bé làm vỡ cái đèn ngủ của bạn, bé có thể phủ nhận vì sợ rằng bạn sẽ không
yêu bé nữa. Hãy
giải thích rằng Bố và Mẹ vẫn luôn yêu con mặc dù bé đã làm một việc mà
bạn
không muốn.
5. Bố mẹ cần noi gương cho trẻ
Đôi khi trẻ nói dối chỉ vì chúng thấy bố mẹ cũng nói dối và việc đó là bình thường, không
bị làm sao cả trong
khi các bé còn nhỏ và rất hay học theo người lớn. Chính vì vậy để
con không nói dối, bố mẹ cũng cần noi gương tuyệt đối không được nói dối trước mặt trẻ, đôi
khi vì lý do nào đó phải nói dối hãy nói khi không có
chúng nhé.
